Merhaba,

Kadının İnsan Hakları – Yeni Çözümler Derneği olarak Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekildiğini duyurduğu 20 Mart 2021 tarihinden bugüne yaşanan gelişmeleri bir kronoloji ile derlemeye çalıştık. Gelişmeleri takip ederek kronolojiyi güncellemeye devam edeceğiz. Siz de kronolojide eksik kaldığını düşündüğünüz gelişmeleri newways@wwhr.org adresine mail atarak bizimle paylaşabilirsiniz.

Dayanışmayla,

Kadının İnsan Hakları – Yeni Çözümler Derneği

GÜN GÜN KRONOLOJİ

20 MART’TAN İTİBAREN İSTANBUL SÖZLEŞMESİ’YLE İLGİLİ NELER YAŞANDI?

20 Mart 2021


İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı, gece 02:30’da Resmi Gazete’de yayınlandı.

20 Mart 2021


Kadın örgütlerinin bir araya geldiği platformlar; Kadın Koalisyonu ve EŞİK açıklama yaparak karara hızlıca itiraz ettiler.

20 Mart 2021


Kadınlar ve LGBTİ+’lar bu kararı sokaklarda protesto etmeye başladı. İstanbul’da binlerce kadın ve LGBTİ+’nın katıldığı eylemin ardından BBC Türkçe’nin hazırladığı video:20 Mart günü Türkiye genelinde yapılan eylemlerin listesine buradan ulaşabilirsiniz.

20 Mart 2021


Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric, sözleşmeden çıkılmasını "yıkıcı bir haber" olarak değerlendirdi.

20 Mart 2021


Birleşmiş Milletler Kadına Yönelik Şiddet Özel Raportörü Dubravka Simonovic, kadına yönelik şiddetin insan hakları ihlali olduğunu söyleyerek Türkiye’nin kadın haklarından geri atmasına tepki gösterdi.

20 Mart 2021


Birleşmiş Milletler Kadın Birimi, bu kararın “kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddeti sona erdirmek için uluslararası iş birliğinin ve taahhüdün her zamankinden daha önemli olduğu bir anda” gelmiş olmasının kaygı verici olduğunu belirterek Türkiye’yi kararını gözden geçirmeye davet etti.

20 Mart 2021


Birleşmiş Milletler Türkiye ekibi, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetin “üstesinden gelmek için politika, yasama ve kurumsal düzeyde bütünlüklü ve kapsamlı eylemlere ihtiyaç” olduğunu belirterek İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının endişe verici olduğunu söyledi

20 Mart 2021


TÜSİAD, kadına yönelik her türlü şiddeti besleyen çarpık zihniyeti cesaretlendirecek olan sözleşmeden çekilme kararının bir kez daha değerlendirilmesini talep etti.

20 Mart 2021


77 baro ve Türkiye Barolar Birliği Kadın Hukuku Komisyonu (TÜBAKKOM), ortak şekilde çekilme kararının hukuka aykırı olduğunu ve sözleşmenin halen yürürlükte olduğunu açıkladı. “Öncelikle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni iradesine sahip çıkmak üzere göreve; siyasal iradeyi de Anayasa’nın 2. maddesinde açıkça tanımlandığı şekilde bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’nde hukuki tüm ilke ve kurallara uymaya davet ediyoruz.”

20 Mart 2021


İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, kadına yönelik şiddeti önleme amacı taşıyan sözleşmeden çekilmenin kadına yönelik şiddeti önleme çalışmalarını etkilemeyeceğini belirtti.

20 Mart 2021


İktidara yakınlığı ile bilinen Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) sözleşmeden çekilmeyi şu şekilde yorumladı: İstanbul Sözleşmesi kadına şiddetle mücadele için önemli bir girişimdi. Geldiğimiz noktada zemininden koparılmış ve toplumsal bir gerilim öznesi haline dönüştürülmüş durumda. Verilen fesih kararını da bu gerilimin bir neticesi olarak okuyoruz.

20 Mart 2021


Aralarında Avrupa Kadın Lobisi, IWRAW AP (Uluslararası Kadın Hakları Eylem İzleme), WAVE (Avrupa Şiddete Karşı Kadınlar Ağı), ROKS (Kadın ve Genç Kız Sığınakları Ulusal Örgütü, RESURJ (Cinsellik ve Doğurganlık Adaletinin Sağlanması Ağı), IPPF European Network(Uluslararası Planlı Ebeveynlik Federasyonu Avrupa Ağı), WECF International (Ortak Bir Gelecek İçin Avrupa'da Kadınlar), ICAN (Uluslararası Sivil Toplum Eylem Ağı), WLUML (Müslüman Toplumlarda Yaşayan Kadınlar Ağı), International Campaign for Safe Abortion (Güvenli Kürtaj için Uluslararası Kampanya)’ın da bulunduğu çok sayıda uluslararası ağ veya ulusal örgüt Cumhurbaşkanlığı kararına karşı Türkiyeli kadınlarla dayanışma mesajı paylaştı. Dayanışma mesajlarının tamamına buradan ulaşabilirsiniz

20-21 Mart 2021


Almanya, Fransa, İspanya, Finlandiya, İzlanda, Danimarka, Norveç ve İsveç devletleri karara ilişkin üzüntülerini belirttiler. ABD Başkanı Joe Biden, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden ayrılma kararını "derin hayal kırıklığı" ile karşıladıklarını açıkladı.

21 Mart 2021


21 Mart 2021 Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'nin şiddete karşı en kapsamlı sözleşmeden çekilmesinin “kadına karşı şiddetle mücadeleden ödün verme olarak yorumlanmaması” gerektiğini söyledi.

21 Mart 2021


Avrupa Parlamentosu Türkiye raportörü Nacho Sanchez Amor, bu kararın hukukun üstünlüğünü tamamen göz ardı etmek ve insan haklarından tam geriye dönüş anlamına geldiğini paylaştı.

21 Mart 2021


Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, çekilme sebebinin sözleşmenin “eşcinselliği normalleştirmeye çalışan bir kesim tarafından manipüle edilmesi” olduğunu açıklayarak son dönemde yaşanan sistematik saldırının bir tezahürü olarak LGBTİ+ları hedef gösterip sözleşmeden çekilmeyi meşrulaştırmaya çalıştı.

21 Mart 2021


Kadın ve LGBTİ+ örgütleri herkesi bir hafta boyunca saat 21.00’de pencere ve balkonlarından ses çıkarmaya çağırdı.

21 Mart 2021


Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Başkanı Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı Rik Daems ve Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada sözleşmenin Türkiye’de mecliste varılan oybirliği sonucu yürürlüğe konduğu vurgulanarak çekilmenin mecliste tartışılmamış olmasının üzücü olduğu belirtildi. Ayrıca sözleşmenin kadınların temel insan hakkı olan şiddetsiz yaşam sürme hakkını koruduğu hatırlatıldı.

22 Mart 2021


Adana, Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul, İzmir, Mersin aralarında olmak üzere 35 baro 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın fonksiyon gaspı nedeniyle yok hükmünde olduğu ve Anayasa’nın 104. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması talebiyle Danıştay’da dava açtı.

22 Mart 2021


Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Dunja Mijatovic, kararı eleştirerek Türkiye’deki kadınların yanında olduğunu açıkladı.

22 Mart 2021


Uluslararası Af Örgütü, “İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeyi haklı göstermek için LGBTİ+’ların hedef alınması[nın] tehlikeli bir adım” olduğunu vurgulayarak kararı iptal etmeye çağırdı.

22 Mart 2021


Türkiye sözleşmeden çekilmek için Avrupa Konseyi’ne bildirimde bulundu. Bildirim işleme kondu. Sözleşmenin 80. maddesine göre sözleşmeden çıkış için 3 aylık süreç başladı. Bildirim geri çekilmediği sürece, 1 Temmuz 2021 tarihinde Türkiye İstanbul Sözleşmesi’nden çıkmış olacak.

23 Mart 2021


Kadın Koalisyonu, meclisin kararı olmaksızın insan hakları sözleşmelerinin terk edilemeyeceğini vurgulayarak milletvekillerini yasama yetkilerine sahip çıkmaya çağırdı.

23 Mart 2021


BM insan hakları özel raportörleri ve bağımsız uzmanları, sözleşmeden çekilme kararını üzüntüyle karşıladıklarını açıkladı. Uzmanlar, İstanbul Sözleşmesi’nin bir insan hakları sözleşmesi olduğunun altını çizdi. Sözleşmenin taraf devletlere kadınları ve kız çocuklarını korumak için araçlar sunduğunu belirttiler.

23 Mart 2021


BM Kadının Statüsü Komisyonu 65. oturumunda Kırmızı Biber Derneği’nin gerçekleştirdiği panele BM Kadın Birimi Sivil Toplum Direktörü Lopa Banerjee destek mesajı gönderdi. Banerjee sözleşmeye sahip çıkarak Türkiye’yi çekilme kararını yeniden değerlendirmeye çağırdı.

23-24 Mart 2021


Kadın ve LGBTİ+ örgütleri, Avrupa Konseyi başta olmak üzere hükümetlerarası insan hakları kurumlarına İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin hukuksuz ve gayrimeşru olduğunu açıklayan mektuplar gönderdi. Mektuplarda, fesih başvurusunun hukuka uygunluğunun incelenmesi gerektiği belirtildi.
Eşitlik İçin Kadın Platformu’nun konseye yaptığı çağrıya buradan ulaşabilirsiniz.

24 Mart 2021


Erdoğan, genel başkanı olduğu AKP’nin kongresinde “kadınlarımızın haklarını vicdanlarda değil kağıtlarda arayanlara söyleyeceklerimiz var.” diyerek kadınlara şiddetten korunma teminatı veren uluslararası sözleşmeleri, anayasayı, yasaları; kısacası hukuk düzenini savunanları bir kez daha karşısına aldı.

24 Mart 2021


Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk kadınları şiddetten korumak için oluşturulmuş temel bir insan hakları sözleşmesinden “toplumsal ayrışmaya” sebep olduğu için çıkıldığını ifade etti.

25 Mart 2021


Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM) Başkan Yardımcısı ve Recep Tayyip Erdoğan’ının kızı Sümeyye Erdoğan Bayraktar, bir gazete röportajında İstanbul Sözleşmesi’nin şiddetle mücadeleye ilişkin önemli bir araç ve çerçeve sözleşme olduğunu aktardı. Sözleşmenin feshinin özellikle uygulayıcılar tarafından 6284 sayılı Kanun’un iptali olarak anlaşılmasının çok tehlikeli sonuçlar doğuracağını ekledi. “6284 sayılı Kanun’un uygulamasında hiçbir aksaklık olmaması için kamu görevlileri ve STK’lar özel bir duyarlılık göstermeliler.” dedi. mesajı

26 Mart 2021


BM Kadının Statüsü Komisyonu 65. oturumu kapsamında siyasi partiler, belediyeler, akademisyenler “İstanbul Sözleşmesi yaşatır” mesajı verdi.

26 Mart 2021


İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Bilecik Belediyesi’nin İstanbul Sözleşmesi billboardlarının polis ve öğretmenleri zan altında bıraktığını bahane ederek soruşturma açtıklarını duyurdu.
Bilecik Belediye Başkanı Semih Şahin ise “Ben ideolojik görüşüm olarak, kadına şiddete karşı bir tavır alırım. [...] Her nereden ve kimden geliyorsa hala da karşıyım.” dedi.

26 Mart 2021


Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan, bir hafta boyunca farklı kesimlerden gelen yoğun tepkilerin ardından yaptığı açıklamada İstanbul Sözleşmesi ile ilgili meclisin karar yetkisi olmadığını ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yasama alanına müdahalenin yasal olduğunu iddia etti.

26 Mart 2021


CHP İstanbul İl Örgütü, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı alınmadan hemen önce yaptırdığı kamuoyu araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Kadınlara göre en büyük üç sorun şiddet, taciz ve aile baskısı. İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu sonuçları paylaşırken “İktidar, İstanbul Sözleşmesi’ni kaldırarak, biz kadınları daha da güvencesiz bıraktı.” dedi. Ayrıca, kadınları kurdukları İstanbul Sözleşmesi Dayanışma Ağı’na davet etti.

27 Mart 2021


Hafta boyunca Türkiye’nin dört bir yanında devam eden irili ufaklı eylemlerin ardından Cumartesi günü binlerce kadın ve LGBTİ+ pek çok ilde İstanbul Sözleşmesi’nin feshini protesto etmek için sokaklardaydı. Kadın ve LGBTİ+ örgütleri 1 Temmuz’a kadar sürecin takipçisi olacağını duyurdu.

28 Mart 2021


Sağlık Bilimleri Üniversitesi yönetimi 'Toplumsal Cinsiyet Eşitliği' dersine dini ve milli değerleri tartışmaya açtığı bahanesiyle soruşturma açtı.

29 Mart 2021


CHP Kadın Kolları, DEVA Partisi Kadın Politikaları Başkanlığı ve Kadın Partisi, İstanbul Sözleşmesi'ni fesheden Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali için Danıştay'da davalar açtı.

30 Mart 2021


İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının iptali için Danıştay’a başvurdu.

30 Mart 2021


Mersin'de İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararını protesto eden Mersin Kadın Platformu’nun 6 üyesine toplam 21 bin 598 TL ceza kesildi.

31 Mart 2021


Eğitim Sen, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeye ilişkin kararı, yürütmenin durdurulması ve iptali talebi ile Danıştay’a götürdü.

31 Mart 2021


Avrupa Konseyi üyesi 47 ülkeden 27’si Türkiye’yi kadına yönelik şiddet konusunda en kapsamlı araç olan sözleşmeye bağlılığını yeniden tesis etmeye çağırdı. Bildiriyi imzalayan ülkeler şöyle: Avusturya, Belçika, Hırvatistan, Kıbrıs, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Malta, Monako, Karadağ, Hollanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Portekiz, Sırbistan, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Birleşik Krallık ve Finlandiya.

1 Nisan 2021


HDP Kadın Meclisi, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararının iptali için Danıştay’a başvurdu.

2 Nisan 2021


Boğaziçi Üniversitesi Cinsel Tacizi Önleme Komisyonu’nun tek ofis çalışanı, atanmış rektör tarafından zorunlu ücretsiz izne çıkarıldı.

2 Nisan 2021


Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun Zincirlikuyu’da bir binaya astığı üzerinde "Ölmek istemiyorum," yazan şikayet dilekçesi indirildi.

5 Nisan 2021


Diyarbakır’da faaliyet gösteren Rosa Kadın Derneği’ne polis baskın düzenledi ve dernek ofisinde arama yaptı. Rosa Kadın Derneği ve TJA aktivistlerinin de aralarında olduğu 24 kadın gözaltına alındı.

6 Nisan 2021


22 HDP'li kadın milletvekili Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı’na bir soru önergesi yöneltti. Önergenin tek sorusu: “Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı ve bir kadın olarak siz şiddete uğradığınızda kendinizi ne ile savunacaksınız? A) Vicdan B) İstanbul Sözleşmesi”.

6 Nisan 2021


Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Birliği Konseyi başkanı Charles Michel, AB ilişkilerini müzakere etmek üzere Türkiye’ye geldi. Von der Leyen, İstanbul Sözleşmesi ile ilgili “Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesi yanlıştır ve yanlış bir mesaj vermektedir. Bu konuda Cumhurbaşkanı’yla yoğun bir tartışma yaptık ve kararı geri çekmesini istedik.” dedi.

6 Nisan 2021


İstanbul Sözleşmesi eylemine katılan dört mülteci hakkında sınır dışı kararı verildi. Gözaltı gerekçesi olarak “basın açıklamasına katılma” ve “pankart tutma” gösterildi.

6 Nisan 2021


Kadın sığınaklarında, ŞÖNİM’lerde, hastanelerde, aile hekimliği birimlerinde örgütlü olan Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) sözleşmenin feshine ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Anayasa’ya aykırılığı gerekçesiyle iptali ve yürütmenin durdurulması talebi ile Danıştay’a dava açtı.

9 Nisan 2021


CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, “LGBTİ+ niye aile yapısını bozsun? İnsanların yaşama şeklini siyasete alet etmem. İnsanların özgürlüğüne, inancına, kimliğine saygı duymak zorundayız,” dedi.

14 Nisan 2021


Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde gençlerle bir araya geldiği programda İstanbul Sözleşmesi’nde çekilme girişimi hakkında sorulan soruyu sözleşmenin kadın haklarına saygıyı getirmediğini, iç hukukun yeterli olduğunu iddia ederek cevapladı. Ayrıca, İslam’da kadına karşı şiddetin haram olmasını güvence olarak sundu.

14 Nisan 2021


CHPli kadın milletvekilleri TBMM’de basın toplantısı düzenleyerek “Haklarımız, kazanımlarımız birer birer gasp edilirken bu duruma seyirci kalmayacağız, saldırıları sineye çekmeyeceğiz. Hukuk ve millet iradesini ayaklar altına alarak; ülkemizi, İstanbul Sözleşmesi’nden tek taraflı olarak çeken iradeye boyun eğmeyeceğiz.” dediler.

14 Nisan 2021


"İstanbul Sözleşmesi'ni Uygula" kampanya grubu İstanbul’da kulelere, köprülere “İstanbul Sözleşmesi bizim. Vazgeçmiyoruz!” yazılı pankartları astı.

16 Nisan 2021


Çanakkale İstanbul Sözleşmesi İnisiyatifi’nden 19 kadın, sözleşmeden ve mücadeleden vazgeçemedikleri açıklayarak Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali için dava açtı.

19 Nisan 2021


Önce Çocuklar ve Kadınlar Derneği, İstanbul Sözleşmesi’nin feshine dair Cumhurbaşkanı Kararına karşı açtığıkları dava için Ayasofya kararına imza atan Danıştay 10. Dairesi görevlendirildiğini bildirdi.

21 Nisan 2021


CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Gülizar Biçer Karaca, Avrupa Kadın Lobisi’nin Kadınlar ve Kız Çocuklarının Erkek Şiddetinden Özgür Olduğu Bir Avrupa’ya Doğru başlıklı raporunu Türkçe’ye çevirerek özetledikleri raporu yayınladı. 10. Yılında İstanbul Sözleşmesi başlıklı rapor, KİH-YÇ’nin 2 Mart’ta açıklanan İnsan Hakları Eylem Planı üzerine hazırladığı bilgi notundaki görüşlere yer veriyor.

21 Nisan 2021


9 Mart’ta mecliste alınan kararla kurulan kadına yönelik şiddeti araştırma komisyonu “Kadına Yönelik Şiddetin Sebeplerinin Tüm Yönleriyle Araştırılarak Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu” adıyla ilk kez toplandı. AKP ve MHP’lilerden oluşan Başkanlık Divanı, CHP ve HDP’li üyelerin çalışmalara başlamadan hazırlıklarını tamamlamak için bir hafta süre istemelerine rağmen ertesi güne toplantı koydu. 22 Nisan’daki oturumda ise AKP ve MHP’li üyelerden özellikle İslam Hukuku çalışan hukukçuları komisyona davet etme önerileri geldi. HDP’li ve CHP’li üyeler toplantıya katılmayarak verdikleri yazılı önerilerde, kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için faaliyet gösteren kadın örgütlerinin komisyona dahil edilmesini talep etti.

21 Nisan 2021


Aile Bakanlığı bir kez daha yapısal değişikliğe gitti. 2011 yılında Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanlığı’ndan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na dönüşen kurum, 2018 yılında Çalışma Bakanlığı ile birleştirilerek ve sosyal politika yerine sosyal hizmetler terimi seçilerek Aile, Sosyal Hizmetler ve Çalışma Bakanlığı olarak çalışmaya başlamıştı. 3 sene sonra iki bakanlık yeniden ayrıldı. Bu sırada eski bakan Zehra Zümrüt Selçuk yerine Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na KADEM yönetim kurulu üyesi Derya Yanık getirildi.

22 Nisan 2021


Süleyman Soylu, sosyal medya hesabından sözleşmeden çıkıldıktan sonraki bir ay içinde kadın cinayeti sayısında azalma olduğunu iddia etti. Sayıların sadece bir önceki ay ile karşılaştırılmış olması ve diğer değişkenlerin incelenmemiş olması sebebiyle bu gelişmenin sözleşmeden çekilme ile neden sonuç ilişkisi zayıf görünüyor. Bunun yanı sıra, ev içi şiddet ve kadın cinayetleri konusundaki veriler düzgün tutulmuyor, eldeki veriler ise derli toplu bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmıyor.

22 Nisan 2021


Türkiye’nin iç hukuk usullerine uymayarak İstanbul Sözleşmesi’nden çekileceğini bildirmesinin ardından Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, konseyin anayasal konularda uzman organi Venedik Komisyonu’na uluslararası insan hakları sözleşmelerinden çekilme usulleri hakkında görüş isteyecek. Venedik Komisyonu'ndan böyle bir görüş istenmesi konsey tarihinde bir ilk.

22 Nisan 2021


Yıldız Teknik Üniversitesi'nde, profilinde 'İstanbul Sözleşmesi yaşatır' yazan öğrenci online dersten atıldı. Ertesi gün öğrenciler, arka arkaya “İstanbul Sözleşmesi yaşatır!” diyerek Arvas’ı katıldığı panelde protesto etti.

22 Nisan 2021


Meclis grup başkanvekili Özgür Özel, CHP adına sözleşmeden çekilmeye dair Cumhurbaşkanı kararını yok hükmünde olduğu ve Anayasa’ya aykırı olduğu için Danıştay’a götürdü. Ayrıca, bu kararın yarattığı olumsuz iklim ile kadınların daha büyük tehlike altında olmasından ötürü yürütmenin durdurulması da talep edildi.

28 Nisan 2021


“İstanbul Sözleşmesi'ni Uygula” kampanya grubu sözleşmeye denizlerin altında da sahip çıktı.

30 Nisan 2021


İstanbul Sözleşmesi’ne dair bir cumhurbaşkanı kararı daha resmi gazetede yayınlandı. 3928 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda sözleşmeden Türkiye açısından çekilme tarihinin 1 Temmuz olduğu ifade edildi.

30 Nisan 2021


30 Nisan 2021 Özgürlük için Hukukçular Derneği sözleşmenin feshine dair Cumhurbaşkanı Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali için dava açtı.

30 Nisan 2021


30 Nisan 2021 ABD ve çok sayıda ülkede insan haklarını ihlallerine karşı çalışan İnsan Hakları Savunucuları örgütü Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme sürecini raporlaştırdı. Rapor Türkiyeli kadınlara ithaf edildi. İngilizce rapora buradan ulaşabilirsiniz.

11 Mayıs 2021


“İstanbul Sözleşmesi’ni Uygula” kampanya grubu, sözleşmeyi savunmaya devam ediyor. Bu kez İstanbul surlarında “sözleşmeden vazgeçmiyoruz” cümlesi yansıdı.

11 Mayıs 2021


Türkiye’den kadın ve LGBTİ+ örgütleri, Avrupa’dan örgütlerle ve uluslararası ağlarla bir araya gelerek İstanbul Sözleşmesi’ni ve saldırı altında olan toplumsal cinsiyet eşitliğini savunmak için uluslararası bir kampanya başlattı. İstanbul Sözleşmesi İçin Birlikte adını alan kampanya grubu ilk açıklamalarında “İstanbul Sözleşmesi'nin 10. yıldönümünde, Türkiye’nin Sözleşme’den çekilme yönündeki kabul edilemez girişimini protesto ediyoruz. Kararın [...] geçersiz ve hükümsüz olduğunu belirtiyor, Cumhurbaşkanını ve hükümeti bu karardan vazgeçmeye çağırıyoruz.” dedi. Kampanyanın tüm detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.

11 Mayıs 2021


EŞİK platformu'nun çağrısıyla Türkiye genelinde kadın ve LGBTİ+ örgütleri #İstanbulSözleşmesi10Yaşında etiketi ile sosyal medyadaydı. Etiket, Twitter’da tüm gün Türkiye gündeminde kaldı.

11 Mayıs 2021


Danıştay 10. Daire, İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeye yönelik Cumhurbaşkanı Kararı'nın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davalardan biri kapsamında Cumhurbaşkanlığı'ndan savunma talep etti.

20 Mayıs 2021


Kadının İnsan Hakları - Yeni Çözümler Derneği, Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, Kadın Dayanışma Vakfı, Bodrum Kadın Dayanışma Derneği, Aramızda Derneği, İstanbul Sözleşmesi’nden Türkiye'nin çekilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nı yürütmenin durdurulması ve iptali istemi ile Danıştay’a götürdü.

20 Mayıs 2021


Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı olarak atanan Derya Yanık, mecliste kadına yönelik şiddet araştırma komisyonunda ev içi şiddete dair bir sunum yaptı. Pandemi döneminde şiddetteki artışın tolere edilebilir olduğunu söylemesi tepkiye sebep oldu.

26 Mayıs 2021


Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, Kadına Yönelik Şiddeti Araştırma Komisyonu’nda soruları yanıtlarken sözleşmeden çekilme kararı ile şiddete maruz kalanları koruma ve şiddeti önleme konusunda oluşan zafiyetlere yönelik “Sahadan sanki 6284 sayılı Kanun mülga hâle gelmiş gibi, tedbir kararlarıyla alakalı kafa karışıklıklarının olduğuna yönelik bilgiler geliyor” dedi. Bu sorunların mevzuat değil uygulama ile ilgili olduğunu belirtti. Devletin kadına yönelik şiddeti önlemede en önemli araç olan İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararı devam etmesine rağmen uygulamanın iyileştirilmesi için çalıştıklarını ekledi.

26 Mayıs 2021


Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) Başkanı Süleyman Arslan, Kadına Yönelik Şiddeti Araştırma Komisyonu’nda yaptığı sunumda evlilik dışı birlikteliklerin toplumu bozduğunu ve şiddetin sebebi olduğunu iddia etti. Zinanın, suç olması gerektiğini söyledi. TİHEK’in ev içi şiddetin kaynağını tespit etmekten uzak yaklaşımı, birçok milletvekilinden tepki aldı. TİHEK’in katılacağı oturumdan önce kurumun sunumunu inceleyen CHP milletvekili Gamze Taşçıer, komisyona çağrılan Aile Bakanı Derya Yanık’a “Kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda bu kurumdan görüş almayın” dedi.

27 Mayıs 2021


AKP Kadın Kolları Başkanı ve Düzce Milletvekili Ayşe Keşir, Avrupa Konseyi’nin İstanbul Sözleşmesi’nin 10. yıldönümü olan 11 Mayıs’taki toplantısında, Türkiye’nin kadın hakları konusunda eleştirilmesine tepki göstererek konsey başkanı ve üyelerine 3 dilde mektup yazdı. Mektubunda “kadınların elde ettiği kazanımlarda 19 yıldır hükümette olan AK Parti’nin ve Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere kadın haklarına inanan erkeklerin emekleri yadsınamaz,” diyerek AKP’nin ilk yıllarında kadın hareketinin mücadelesi sonucu gerçekleşmiş değişiklikleri sıraladı.

31 Mayıs 2021


Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan katıldığı bir toplantıda İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme tartışmaları sırasında iyi bir imtihan vermediklerini belirtti. “Müslüman erkeğin, aileyi korumaktan anladığı; kadının, o her ne dese yapması, sözünden çıkmaması, onun kulu kölesi olup evinde oturması. [Aileyi koruyacak olan] aslında kadınla erkek arasındaki ilişkinin sevgi, güven üzerine kurulması … ve o ortamın sayesinde de İstanbul Sözleşmesi'yle getirilen önlemlerin, ev içi şiddeti önlemeye yönelik atılan adımların artık gereksiz hale gelmesi” dedi. Ayrıca erkeklerin kadının beyanıyla hapis cezası aldığı iddiasının yalan olduğunu söyledi ve şiddetten korunmanın bir yolu olan uzaklaştırma tedbirini savundu.

4 Haziran 2021


İspanya Eşitlik Bakanı Irene Montero Gil, katıldığı “10 Yıllık İstanbul Sözleşmesi: Kurumlar ve Feminist Hareket Arasındaki Diyalog” başlıklı etkinlikte Türkiyeli kadın ve LGBTİ+’lara desteğini göstermek için “İstanbul Sözleşmesi Bizim” maskesi taktı.

8 Haziran 2021


"İstanbul Sözleşmesi'ni Uygula” kampanya grubu, Ankara Kalesi’ne “İstanbul Sözleşmesi Bizim. Vazgeçmiyoruz!” yazılı pankart astı.

10 Haziran 2021


Meclisteki kadına yönelik şiddet araştırma komisyonunda konuşan Türkiye Barolar Birliği Başkanı Metin Feyzioğlu, İstanbul Sözleşmesi’nin cumhurbaşkanı ve meclis tarafından usulen ve esasen gözden geçirilerek yeniden imzalanmasının faydalı olacağınısöyledi.

11 Haziran 2021


Non Una Di Meno, Roma’da Türkiye-İtalya futbol maçı öncesi “İstanbul Sözleşmesi Yaşatır!” pankartı asarak sözleşmeye sahip çıktı.

12 Haziran 2021


İstanbul’da kadınlar, bisikletlerini “İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmiyoruz.” demek için sürdüler.

13 Haziran 2021


BM’deki ABD Kadın Grubu (US Women Caucus at the UN) Nato Zirvesi öncesi ABD başkanı Biden’ı Türkiye ve diğer NATO üyeleri ile görüşmelerinde İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmeyi eleştirmeye çağırdı.

16 Haziran 2021


Avusturya, Finlandiya, Hollanda, İrlanda, İsveç büyükelçileri “Kadına Yönelik Şiddetin Sebeplerinin Tüm Yönleriyle Araştırılarak Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu” başkanı Öznur Çalık’a 19 büyükelçiliğin İstanbul Sözleşmesi’nin 10. yıldönümü olan 11 Mayıs’ta yaptıkları açıklamayı paylaşarak kendisiyle görüşmeyi talep ettiler.

22 Haziran 2021


"İstanbul Sözleşmesi'ni Uygula” kampanya grubu İstanbul Beşiktaş’ta Barboros Bulvarı’nı trafiğe kapattı. Sözleşmeden çekilme kararı geri alınmaması halinde kadın ve LGBTİ+ları 1 Temmuz’da Tünel’e çağırdı.

22 Haziran 2021


CHP’li vekiller meclisteki kadına yönelik şiddet araştırma komisyonundan çekildiler. Açıklamalarında komisyonun müzakere ortamı varmış gibi sunulduğunu ancak sürekli olarak soruların, tartışmaların önünü kesildiğini belirttiler.Buna ek olarak; komisyona çok eşliliği ve 15 yaşında çocukların evlenmesini savunan, İstanbul Sözleşmesi’nin yanısıra çocuk haklarını koruyan Lanzarote Sözleşmesi’ni tartışmaya açan, 6284 Sayılı Kanunun kaldırılmasını talep eden kişi ve kurumların davet edildiğini belirttiler.

23 Haziran 2021


Meclisteki kadına yönelik şiddet araştırma komisyonundan İYİ Parti’li tek üye olan Şenol Sunat da çekildi.

23 Haziran 2021


CHP ve HDP milletvekillerinin ısrarları sonucu mecliste kadına yönelik şiddet araştırma komisyonuna yıllardır ev içi şiddet çalışan kadın örgütleri davet edildi. Kadının İnsan Hakları-Yeni Çözümler Derneği, Mor Çatı Kadın Sığınma Vakfı ve Kadın Adayları Destekleme Derneği, şiddetin nedenlerinin ve çözüm yollarının İstanbul Sözleşmesi’nde ortaya konulduğunu, sözleşmenin sahiplenerek uygulanması gerektiğini belirttiler. Komisyon sonrası yaptıkları ortak açıklamada “Bugün komisyonda tartışılan konuları gördüğümüzde, sözleşmeden çekilinmesine dair karşı bir tutum koyulmamış olmaması, sözleşmeden bahsedilmesine dahi katlanılmaması ve eleştirilerimizin tahammülsüzlük ile karşılanmasından dolayı 6284 sayılı Kanun başta olmak üzere haklarımızın elimizden alınmasına yönelik riskin her zamankinden daha büyük olduğu endişesini taşıyarak komisyondan ayrıldık.” dediler. Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu ise komisyona neden katılmadıklarını video ile açıkladı.

27 Haziran 2021


Mecliste kadına yönelik şiddet araştırma komisyonundan çekilen CHP milletvekilleri komisyona alternatif bir çalışma yürüteceklerini açıkladı. Gamze Taşçıer, “Bu komisyonun İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme rezaletini meşrulaştırmak ve kadınların kazanılmış haklarından geriye gidişe neden olacak önerilerde bulunmak dışında bir işlevi yok. Komisyona davet ettiğimiz bilim insanları ve sivil toplum örgütleriyle bir araya gelerek, kapsamlı bir rapor da oluşturacağız.” dedi. Ertesi gün CHP milletvekilleri feminist sivil toplum örgütleri ve akademisyenlerle bir araya geldi.

29 Haziran 2021


Danıştay 10. Dairesi, İYİ Parti genel başkanı Meral Akşener’in İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmeye ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın iptali ve yürütmeyi durdurma talebini 2’ye karşı 3 oyla reddetti.

30 Haziran 2021


CHP ve İYİ Parti’nin ardından HDP’li vekiller de Danıştay’ın İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına ilişkin yürütmenin durdurulması talebini reddetmesi ile birlikte 1 Temmuz’dan itibaren meclis kadına yönelik şiddet araştırma komisyonunda kalmanın anlamı olmadığını belirterek komisyondan çekildiklerini açıkladılar.

30 Haziran 2021


HDP milletvekili Remziye Tosun, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın yanıtlaması üzerine soru önergesi verdi. Önergede İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin yaratacağı hak ihlallerinin farkında olup olunmadığı soruldu. Ayrıca, karara ilişkin iptal davasında Cumhurbaşkanlığının çekilmenin “devletin yüksek menfaatini ilgilendiren işlem” olduğu yönündeki savunmasına karşılık Tosun, “Kadınları koruyan en temel mekanizma olan İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesinde devletin nasıl bir yüksek menfaati vardır?” diye sordu.

01 Temmuz 2021


Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele 4. Ulusal Eylem Planı açıklandı. Planda İstanbul Sözleşmesi’nin adı hiç geçmedi. Planda, yıllar boyu şiddete karşı geliştirilen BM Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW), Ekonomik ve Sosyal Haklar Komisyonu, Kadının Statüsü Komisyonu (KSK), CEDAW 19 Sayılı Genel Tavsiye Kararı gibi uluslararası mekanizmalardan bahsedilirken tarihçe, 1995 yılında yazılan Pekin Bildirgesi ile son buluyor.

01 Temmuz 2021


Sözleşmeden çekilme için Avrupa Konseyi’ne bildirimin üstünden 3 aylık süre doldu. Türkiye, sözleşmeden resmen çekildi.

01 Temmuz 2021


Sözleşmeden çekilme kararının geri alınmaması üzerine Ankara’da, Elazığ’da, Hopa’da, İstanbul’da protestolar düzenlendi. Kadınlar her yerde, her fırsatta “Haklarımızdan da hayatlarımızdan vazgeçmiyoruz.” demeye devam ediyor, edecek.

13 Temmuz 2021


HDP milletvekili Remziye Tosun, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın yanıtlaması üzerine soru önergesi verdi. Önerge ile İstanbul Sözleşmesi’nden cumhurbaşkanı kararı ile çekilmenin anayasaya aykırı ve hükümsüz olup olmadığı sordu.

3 Kasım 2021


İYİ Parti genel başkanı “Kadın ayrılmak istediğinde, hayır dediğinde saldırıya uğruyor. Çünkü bugün Türkiye’de kadın hayır dediğinde onun iradesini koruyacak bir hukuk yok. İstanbul Sözleşmesi hayat kurtaracağını bildiğimiz için yaşatır diyoruz.” diyerek iktidara geldikleri gün sözleşmeyi yeniden imzalayacaklarını söyledi.

6 Kasım 2021


Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD)’nin sözleşmeden çekilme kararının iptali için açtığı dava da Danıştay 10. Dairesi tarafından 2’ye karşı 3 oyla reddedildi. Karardan sonra ÇYDD, kabul oyu kullanan 2 üye hakimin, dava dilekçesinde savundukları tezlerini kabul ettiklerini belirtti ve red kararına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na itiraz başvurusu yapacaklarını bildirdi.

7 Kasım 2021


CHP genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Mayıs ayında verdiği vaadi tekrarladı; iktidara geldikleri ilk 1 hafta içinde İstanbul Sözleşmesi’nin yeniden yürürlüğe gireceğini açıkladı.

13 Kasım 2021


Çanakkale Kadın Dayanışması üyeleri tarafından açılan yürütmenin durdurulması, kararın iptali ve söz konusu kararnamenin anayasaya aykırı olup olmadığının araştırılması istemiyle dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesini talep eden dava Danıştay 10. Dairesi tarafından 2’ye karşı 3 oyla reddedildi.

18 Kasım 2021


Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) da Meral Akşener’in İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına karşı açtığı davayı reddetti. Meral Akşener, karara karşı yürütmeyi durdurma talebi ile açtığı davanın Danıştay tarafından reddedilmesi üzerine Danıştay kararına itiraz etmişti. İtirazı değerlendiren İDDK da 5’e karşı 8 oyla davayı reddetti.